Jak dojechać...[#1] - na Westerplatte
Jak dojechać na Westerplatte? Kompletny przewodnik po dojeździe, zwiedzaniu i najważniejszych miejscach
Westerplatte - część Gdańska - półwysep położony w północno-wschodniej części miasta. Miejsce związane z historycznym atakiem wojsk niemieckich na Polskę 1 września 1939 roku, co przyjęte jest powszechnie jako rozpoczęcie II Wojny Światowej.
Obecnie miejsce licznie odwiedzane przez turystów. Na Westerplatte dojechać można za pomocą komunikacji miejskiej - autobusem linii 106 lub transportem własnym. Z centrum Gdańska na Westerplatte prowadzi aleja Majora Sucharskiego. Przy wejściu na Westerplatte znajduje się płatny parking. Nieopodal od parkingu (około pół kilometra w kierunku centrum) położona jest przystań dla statków rejsowych, którymi można dopłynąć z okolic Żurawia, "Zielonego Mostu" i Starego miasta Gdańska. Do umieszczonego na kopcu Pomnika Obrońców Wybrzeża z parkingu prowadzi około półkilometrowa aleja. Po drodze zobaczyć można cmentarz poległych w obronie Westerplatte, pozostałości bunkrów, wartownię, wystawy tematyczne. Jest to ważna atrakcja turystyczna i niezwykle ciekawe miejsce w Polsce.
Są miejsca, do których jedzie się przede wszystkim po to, aby odpocząć. Są również takie, które odwiedza się, aby lepiej zrozumieć historię. Westerplatte należy właśnie do tej drugiej kategorii. To niewielki półwysep u ujścia Martwej Wisły jest jednym z najważniejszych miejsc pamięci w Polsce. To tutaj 1 września 1939 roku padły pierwsze strzały II wojny światowej, rozpoczynając wydarzenia, które na zawsze odmieniły losy Europy.
Każdego roku Westerplatte odwiedzają setki tysięcy turystów z Polski i zagranicy. Jedni przyjeżdżają tutaj z potrzeby poznania historii, inni chcą zobaczyć miejsce znane z podręczników, a jeszcze inni traktują wizytę jako obowiązkowy punkt pobytu w Gdańsku. Niezależnie od celu podróży warto dobrze zaplanować zwiedzanie, ponieważ wybór środka transportu, miejsca parkingowego czy trasy spaceru może znacząco wpłynąć na komfort całej wizyty.
W tym przewodniku znajdziesz wszystkie najważniejsze informacje potrzebne do zaplanowania wycieczki. Podpowiadamy, jak dojechać na Westerplatte samochodem, komunikacją miejską lub statkiem z centrum Gdańska, gdzie najlepiej zaparkować, ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie oraz które miejsca warto zobaczyć podczas spaceru po terenie dawnej Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Dzięki temu jedna publikacja odpowie na wszystkie pytania, które najczęściej pojawiają się przed wizytą na Westerplatte.
Gdzie znajduje się Westerplatte?
Westerplatte położone jest w północno-wschodniej części Gdańska, u ujścia Martwej Wisły do Zatoki Gdańskiej. Choć na mapie zajmuje stosunkowo niewielki obszar, jego znaczenie historyczne wykracza daleko poza granice miasta i Polski. To właśnie tutaj, na skrawku lądu oddzielającym port od otwartego morza, rozpoczęły się wydarzenia, które na zawsze odmieniły losy Europy.
Położenie Westerplatte nie było dziełem przypadku. Przez dziesięciolecia miejsce to pełniło ważną funkcję strategiczną, ponieważ kontrolowało dostęp do portu w Gdańsku – jednego z najważniejszych portów na Bałtyku. Po podpisaniu traktatu wersalskiego i utworzeniu Wolnego Miasta Gdańska półwysep stał się siedzibą Wojskowej Składnicy Tranzytowej, gdzie Polska mogła magazynować broń i zaopatrzenie dla swojej armii. To właśnie ta obecność stała się jednym z pretekstów do niemieckiego ataku 1 września 1939 roku.
Dzisiaj Westerplatte znajduje się około 8 kilometrów od historycznego centrum Gdańska i około 10 kilometrów od Głównego Miasta z ulicą Długą oraz Fontanną Neptuna. Dojazd samochodem zajmuje zazwyczaj od kilkunastu do dwudziestu kilku minut, w zależności od natężenia ruchu. Równie wygodnie można dotrzeć tutaj komunikacją miejską lub statkiem wycieczkowym odpływającym z okolic Długiego Pobrzeża, dzięki czemu sama podróż staje się częścią zwiedzania.
Położenie Westerplatte sprawia, że bez trudu można połączyć jego zwiedzanie z odkrywaniem innych atrakcji Gdańska. Wielu turystów rozpoczyna dzień od spaceru po historycznym centrum miasta, następnie wybiera rejs lub przejazd na półwysep, a po zakończeniu zwiedzania kontynuuje podróż w kierunku Twierdzy Wisłoujście, Nowego Portu albo nadmorskich plaż w Brzeźnie. Dzięki temu jedna wycieczka pozwala zobaczyć zarówno miejsca związane z historią II wojny światowej, jak i współczesne oblicze Gdańska.
Choć współczesne Westerplatte jest spokojnym terenem spacerowym otoczonym zielenią i wodą, trudno oprzeć się refleksji, że właśnie jego położenie zdecydowało o miejscu w historii. Patrząc na szerokie wody Martwej Wisły i Zatoki Gdańskiej, łatwo zrozumieć, dlaczego niewielki półwysep miał tak duże znaczenie militarne i dlaczego do dziś pozostaje jednym z najważniejszych symboli polskiej historii XX wieku.
Jak dojechać na Westerplatte samochodem?
Dla wielu turystów samochód pozostaje najwygodniejszym sposobem dotarcia na Westerplatte. Pozwala swobodnie zaplanować dzień, połączyć zwiedzanie z innymi atrakcjami Gdańska i nie jest uzależniony od rozkładów jazdy komunikacji miejskiej czy godzin kursowania statków. Dojazd jest prosty, dobrze oznakowany i prowadzi drogami przystosowanymi do dużego ruchu turystycznego.
Jeżeli podróż rozpoczynasz w centrum Gdańska, przejazd na Westerplatte zajmuje zazwyczaj od 15 do 25 minut. W sezonie letnim, podczas długich weekendów oraz w godzinach największego ruchu należy jednak uwzględnić możliwość występowania korków, szczególnie w rejonie portu oraz głównych arterii prowadzących w kierunku północnej części miasta. Warto zaplanować wyjazd nieco wcześniej, zwłaszcza jeśli zależy Ci na spokojnym zwiedzaniu lub znalezieniu miejsca parkingowego blisko wejścia na teren historycznego półwyspu.
Najwygodniejsza trasa prowadzi z centrum Gdańska przez Podwale Przedmiejskie, następnie Trasą Sucharskiego i drogami prowadzącymi w kierunku Westerplatte. To właśnie tę trasę najczęściej wskazują systemy nawigacyjne, ponieważ pozwala sprawnie ominąć najbardziej zatłoczone fragmenty śródmieścia i zapewnia szybki dojazd do celu.
Osoby przyjeżdżające spoza Trójmiasta mogą bez większych trudności dotrzeć na Westerplatte z drogi ekspresowej S7 lub z Obwodnicy Trójmiasta. W obu przypadkach wystarczy kierować się oznakowaniem prowadzącym do Gdańska i portu, a następnie podążać za znakami wskazującymi Westerplatte. Oznaczenia są czytelne i dobrze widoczne, dlatego nawet osoby odwiedzające Gdańsk po raz pierwszy nie powinny mieć problemu z odnalezieniem właściwej trasy.
Przed wyjazdem warto skorzystać z aktualnej nawigacji internetowej, ponieważ sytuacja drogowa w rejonie portu może zmieniać się w zależności od prowadzonych prac drogowych, wydarzeń miejskich czy natężenia ruchu. Dzięki temu łatwiej uniknąć niepotrzebnych opóźnień i wybrać trasę, która w danym momencie będzie najszybsza.
Sam dojazd jest jednak dopiero początkiem wizyty. Po zaparkowaniu warto zarezerwować sobie odpowiednią ilość czasu na spokojny spacer po całym terenie Westerplatte. To miejsce, którego nie warto zwiedzać w pośpiechu. Poszczególne obiekty rozmieszczone są na stosunkowo dużym obszarze, a droga prowadząca od parkingów do Pomnika Obrońców Wybrzeża i pozostałych historycznych miejsc zachęca do zatrzymywania się i poznawania historii krok po kroku.
Jeżeli planujesz zwiedzanie w sezonie letnim, dobrym rozwiązaniem będzie przyjazd w godzinach porannych. Nie tylko łatwiej wtedy znaleźć miejsce parkingowe, ale również można uniknąć największego natężenia ruchu turystycznego. Wczesny poranek pozwala spokojniej odkrywać teren dawnej Wojskowej Składnicy Tranzytowej, a dodatkowym atutem jest miękkie światło, które doskonale podkreśla monumentalny charakter pomników i zachowanych reliktów historycznych.
Wskazówka MiejscaPolski.pl
Jeżeli dysponujesz całym dniem na zwiedzanie Gdańska, rozważ pozostawienie samochodu w centrum miasta i wybierz rejs na Westerplatte. Podróż statkiem przez Motławę i port pozwala spojrzeć na Gdańsk z zupełnie innej perspektywy i stanowi jedną z najciekawszych atrakcji samej w sobie. Natomiast samochód najlepiej sprawdzi się wtedy, gdy planujesz również odwiedzić Twierdzę Wisłoujście, plażę w Brzeźnie, Nowy Port lub kontynuować podróż po Pomorzu.
Rejs statkiem na Westerplatte – podróż, która staje się częścią zwiedzania
Choć na Westerplatte można bez problemu dojechać samochodem lub komunikacją miejską, wiele osób uważa, że najciekawszym sposobem dotarcia na półwysep jest rejs statkiem z centrum Gdańska. Trudno się z tym nie zgodzić. Już sama podróż pozwala spojrzeć na miasto z zupełnie innej perspektywy i stopniowo wprowadza w atmosferę miejsca, które odegrało tak ważną rolę w historii Polski.
Większość sezonowych rejsów rozpoczyna się w rejonie Długiego Pobrzeża i Zielonego Mostu, skąd statki kierują się Motławą w stronę portu. Trasa prowadzi obok historycznych spichlerzy, Żurawia, Wyspy Ołowianki oraz terenów stoczniowych, dzięki czemu pasażerowie mogą obserwować zarówno zabytkowe centrum Gdańska, jak i współczesne oblicze jednego z największych portów nad Bałtykiem. W miarę oddalania się od Starego Miasta krajobraz stopniowo się zmienia. Kamienice ustępują miejsca nabrzeżom portowym, dźwigom przeładunkowym i rozległym basenom portowym, przypominając o morskim charakterze Gdańska.
Szczególne wrażenie robi moment, gdy statek wpływa w okolice Westerplatte. Z pokładu dobrze widać zarys półwyspu, Pomnik Obrońców Wybrzeża górujący nad okolicą oraz tereny dawnej Wojskowej Składnicy Tranzytowej. To właśnie od strony wody najlepiej można zrozumieć strategiczne znaczenie tego miejsca. Widok szerokiego toru wodnego, prowadzącego do portu w Gdańsku, uświadamia, dlaczego Westerplatte odgrywało tak istotną rolę w systemie obronnym miasta i dlaczego jego położenie miało ogromne znaczenie militarne.
Rejs trwa zazwyczaj od kilkudziesięciu minut do około godziny, w zależności od jednostki i wybranej trasy. W sezonie letnim połączenia odbywają się regularnie, jednak godziny odpłynięć mogą się zmieniać, dlatego przed planowaną wycieczką warto sprawdzić aktualny rozkład rejsów na stronach armatorów lub w punktach informacji turystycznej. Dzięki temu łatwiej zaplanować cały dzień i uniknąć niepotrzebnego oczekiwania.
Podróż statkiem szczególnie przypadnie do gustu rodzinom z dziećmi oraz osobom odwiedzającym Gdańsk po raz pierwszy. Dla najmłodszych sam rejs często okazuje się równie interesujący jak zwiedzanie Westerplatte, natomiast dorośli mają okazję zobaczyć port i nadbrzeżne tereny z perspektywy, która pozostaje niedostępna podczas podróży samochodem.
Po dopłynięciu do przystani warto zarezerwować przynajmniej dwie godziny na spokojne zwiedzanie całego terenu. Spacer od nabrzeża do Pomnika Obrońców Wybrzeża prowadzi przez miejsca związane z obroną Wojskowej Składnicy Tranzytowej, dzięki czemu historia stopniowo odkrywa się przed zwiedzającymi. Taki sposób poznawania Westerplatte ma w sobie coś symbolicznego – zamiast rozpocząć wizytę na parkingu, przypływa się od strony wody, podobnie jak przez dziesięciolecia docierały tutaj statki zaopatrujące składnicę.
Wskazówka MiejscaPolski.pl
Jeżeli odwiedzasz Gdańsk po raz pierwszy i pogoda sprzyja spacerom, wybierz rejs statkiem w jedną stronę, a do centrum wróć komunikacją miejską lub samochodem. Dzięki temu połączysz dwie różne perspektywy zwiedzania – panoramę miasta oglądaną z pokładu statku oraz spokojny spacer po historycznym terenie Westerplatte. To rozwiązanie pozwala nie tylko lepiej poznać Gdańsk, ale również sprawia, że sama podróż staje się jedną z najciekawszych części całej wycieczki.
Co zobaczyć na Westerplatte?
Westerplatte nie jest miejscem, które zwiedza się w pośpiechu. Choć teren dawnej Wojskowej Składnicy Tranzytowej nie należy do rozległych, niemal każdy fragment półwyspu przypomina o wydarzeniach z pierwszych dni września 1939 roku. Najlepiej zarezerwować przynajmniej dwie lub trzy godziny i pozwolić sobie na spokojny spacer, podczas którego historia odkrywa się stopniowo – od zachowanych ruin, przez miejsca pamięci, aż po monumentalny Pomnik Obrońców Wybrzeża górujący nad okolicą.
Zwiedzanie warto rozpocząć od głównego wejścia prowadzącego na teren Westerplatte. Już pierwsze metry spaceru uświadamiają, że nie jest to klasyczne muzeum ani skansen. Większość zachowanych obiektów pozostaje dokładnie tam, gdzie znajdowały się przed ponad osiemdziesięcioma laty. Ścieżki prowadzą pomiędzy reliktami dawnych budynków, tablicami informacyjnymi i miejscami, które były świadkami jednych z najważniejszych wydarzeń w historii Polski.
Jednym z pierwszych punktów na trasie są pozostałości dawnych koszar Wojskowej Składnicy Tranzytowej. To właśnie tutaj przez siedem dni polscy żołnierze bronili się przed znacznie liczniejszymi siłami niemieckimi. Zachowane ruiny nie są jedynie zabytkiem architektury. Stanowią autentyczny ślad wydarzeń, które rozpoczęły II wojnę światową. Spacerując pomiędzy murami, łatwo wyobrazić sobie warunki, w jakich przyszło walczyć obrońcom Westerplatte.
Kolejnym ważnym miejscem jest Cmentarz Obrońców Westerplatte. Spoczywają tutaj żołnierze, którzy oddali życie podczas obrony składnicy we wrześniu 1939 roku. To przestrzeń skłaniająca do refleksji i zadumy, przypominająca, że za każdą historyczną datą kryją się losy konkretnych ludzi. Warto zatrzymać się tutaj na chwilę ciszy, zanim ruszy się dalej w kierunku kolejnych obiektów.
W dalszej części spaceru można zobaczyć relikty dawnych wartowni oraz elementy umocnień, które tworzyły system obrony Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Tablice informacyjne pomagają zrozumieć przebieg walk oraz rozmieszczenie poszczególnych budynków. Dzięki temu nawet osoby, które odwiedzają Westerplatte po raz pierwszy, mogą łatwo odtworzyć wydarzenia z pierwszych dni wojny i lepiej zrozumieć, jak wyglądała obrona tego niewielkiego skrawka lądu.
Coraz ważniejszym elementem zwiedzania staje się również Muzeum Westerplatte i Wojny 1939, rozwijane przez Muzeum II Wojny Światowej. Powstające ekspozycje oraz prace archeologiczne pozwalają odkrywać kolejne fragmenty historii półwyspu i prezentują liczne przedmioty odnalezione podczas badań prowadzonych na terenie dawnej składnicy. Przed wizytą warto sprawdzić aktualny zakres udostępnionych ekspozycji oraz godziny zwiedzania, ponieważ projekt muzealny jest sukcesywnie rozwijany.
Kulminacyjnym punktem spaceru jest Pomnik Obrońców Wybrzeża, wznoszący się na szczycie wzgórza. Monument, odsłonięty w 1966 roku, stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Westerplatte i miejscem najważniejszych uroczystości państwowych upamiętniających wybuch II wojny światowej. Z tarasu wokół pomnika rozciąga się szeroka panorama portu, Martwej Wisły oraz Zatoki Gdańskiej. To właśnie stąd najlepiej można zrozumieć strategiczne znaczenie położenia Westerplatte i dostrzec, jak blisko siebie znajdują się otwarte wody Bałtyku oraz wejście do portu w Gdańsku.
Po obejrzeniu pomnika warto jeszcze raz spojrzeć na otaczający krajobraz. Dzisiaj dominuje tutaj zieleń, śpiew ptaków i spokojne alejki spacerowe. Trudno uwierzyć, że właśnie w tym miejscu rozpoczął się jeden z najbardziej dramatycznych rozdziałów XX wieku. Ta niezwykła cisza sprawia, że Westerplatte pozostaje nie tylko ważnym zabytkiem historycznym, ale również miejscem pamięci, które skłania do refleksji nad ceną wolności i pokoju.
Wskazówka MiejscaPolski.pl
Nie ograniczaj wizyty wyłącznie do Pomnika Obrońców Wybrzeża. Największą wartością Westerplatte jest możliwość przejścia całej trasy prowadzącej przez teren dawnej Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Dopiero spacer pomiędzy ruinami, wartowniami i miejscami pamięci pozwala zrozumieć skalę wydarzeń, które rozegrały się tutaj we wrześniu 1939 roku. Im spokojniej będziesz odkrywać Westerplatte, tym pełniej poznasz jego historię.
Podsumowanie
Westerplatte należy do tych miejsc, które każdy powinien odwiedzić przynajmniej raz w życiu. Nie tylko ze względu na jego znaczenie historyczne, ale również dlatego, że pozwala spojrzeć na wydarzenia z września 1939 roku z zupełnie innej perspektywy niż szkolne podręczniki czy muzealne ekspozycje. Spacer po terenie dawnej Wojskowej Składnicy Tranzytowej uświadamia, jak niewielki był obszar broniony przez polskich żołnierzy i jak ogromne znaczenie miała ich postawa w pierwszych dniach II wojny światowej.
Dojazd na Westerplatte jest prosty i wygodny, niezależnie od tego, czy wybierzesz samochód, komunikację miejską czy sezonowy rejs statkiem z centrum Gdańska. Każdy z tych sposobów ma swoje zalety, jednak warto pamiętać, że sama podróż może stać się częścią całego doświadczenia. Szczególnie rejs pozwala spojrzeć na port i półwysep z perspektywy, która pomaga lepiej zrozumieć strategiczne znaczenie tego miejsca.
Na zwiedzanie najlepiej przeznaczyć przynajmniej dwie lub trzy godziny. Taki czas pozwala spokojnie przejść całą trasę, zatrzymać się przy najważniejszych obiektach, odwiedzić miejsca pamięci i bez pośpiechu poznać historię, która rozegrała się tutaj ponad osiemdziesiąt lat temu. Westerplatte nie jest miejscem, które warto „zaliczyć” podczas szybkiego spaceru. To przestrzeń, która zachęca do refleksji i przypomina, że za wielkimi wydarzeniami historycznymi zawsze stoją konkretni ludzie, ich odwaga i podejmowane decyzje.
Jeżeli planujesz dłuższy pobyt w Gdańsku, warto połączyć wizytę na Westerplatte ze zwiedzaniem historycznego centrum miasta, Twierdzy Wisłoujście, Europejskiego Centrum Solidarności czy nadmorskich terenów Brzeźna. Dzięki temu jeden dzień pozwoli lepiej poznać zarówno wielowiekową historię Gdańska, jak i miejsca, które odegrały kluczową rolę w dziejach Polski.
Są miejsca, które imponują architekturą, zachwycają krajobrazem albo urzekają atmosferą. Westerplatte pozostaje wyjątkowe z innego powodu. To miejsce, które przede wszystkim skłania do zadumy i pozwala lepiej zrozumieć wartość pokoju, wolności oraz odwagi ludzi, którzy potrafili bronić swoich przekonań nawet w obliczu ogromnej przewagi przeciwnika. Być może właśnie dlatego większość osób opuszcza Westerplatte w ciszy. Nie dlatego, że zabrakło słów, lecz dlatego, że są miejsca, które najlepiej przemawiają własną historią.
Paweł Jamroz
Twórca projektu MiejscaPolski.pl oraz OdkryjLubelskie.pl. Od wielu lat opisuje miasta, regiony i zabytki, wierząc, że najlepsze podróże zaczynają się od dobrej opowieści. W swoich tekstach łączy historię, kulturę, architekturę i współczesne życie miejsc, tworząc przewodniki, które czyta się jak reportaż z podróży.

